X
تبلیغات
اطلاعات عمومی - سی تی اسکن

اطلاعات عمومی

سی تی اسکن

 مخچه ، قسمت کوچکی از لوبهای تمپورال مغز، چشمها و سینوسهای اتموئید دیده میشوند.

تشخیص ضایعات مغزی حاصل از تصادفات و خونریزیهای مغزی از بیشترین دلایل انجام سی تی اسکن مغز میباشد، Ct میتواند با یا بدون تزریق مواد کنتراست زا صورت پذیرد

Ct   برای تشخیص بافتهای مرده ناشی از ضربات بکار نمی رود بلکه از آن برای تشخیص خونریزی داخلی میتوان استفاده کرد.(در نتیجه میتوان از داروهای ضد لخته شدن خون استفاده نمود)

برای تشخیص تومورها نیز ازCt با تزریق ماده حاجب میتوان استفاده کرد ولی به اندازه MRI در این مورد مفید نمی باشد.

همچنین از Ct برای تشخیص افزایش فشار داخل مغزی میتوان استفاده کرد ، بطور مثال قبل از کشیدن مایع نخاعی و یا ارزیابی عملکرد شانت داخل شکمی.

Ct برای بررسی ضربات شکمی و شکستگی جمجمه مفید می باشد.

از Ct ناحیه سر و گردن و حفره دهانی برای بررسی جراحی تغییر شکلهای ایجاد شده در منطقه جمجمه ای یا دهانی صورت ،افتراق کیست با بعضی از تومورهای ناحیه سینوسهای فکی و حفرات بینی،چشمها و تشخیص التهابات عروقی سینوسها و همچنین کاشت دندان میتوان استفاده کرد.

 

 Ct قفسه سینه                                                                     Chest                               

Ct برای تشخیص بیماریهای حاد و مزمن پارانشیم ریه ها بسیار مناسب میباشد. برای افتراق بیماریهای کیسه های هوایی مثل پنومونی یا سرطانها معمولا Ct بدون تزریق ماده حاجب کافی میباشد.

برای افتراق بیماریهای مزمن مثل آمفیزم ، فیبروز و نظیرآنها از برشهای نازک با فرکانس بالا استفاده میشود.

برای تشخیص آدنوپاتی داخل مدیاستن و قله ریه استفاده از ماده حاجب بصورت تزریقی پیشنهاد میشود.

Ct آنژیوگرافی از ریه یکی از اولین روشهای تشخیص آمبولی ریوی و بررسی آئورت میباشد.

Ct یک روش استاندارد برای بررسی آنورمالیهای دیده شده در کلیشه های رادیوگرافی از قفسه سینه و پی گیری یافته های مشکوک و ضایعات حاد قابل توجه در ریه میباشد.

 

Ct قلب                                                                         cardiac

 

با ظهور دستگاههای پیشرفته که چرخش دستگاه در زیر ثانیه به همراه برداشت برشهای متعدد(بالای 64 برش) وضوح بالا و سرعت بالا توانست در یک زمان بدست آید این امکان بوجود آمد تا تصاویر فوق العاده ای از عروق کرونری تهیه شود. البته برای بررسی دقیقتر کاتتریسم عروق کرونری روش مطمئن تری است.

توجه :

خطر مقدار اشعه رسیده به بیمار در یک Ct اسکن از قفسه سینه معادل 400 بار رادیوگرافی از این عضو می باشد، ارزش تشخیصی مثبت کلیشه های Ct حدود 82% و نتایج منفی 93% درست میباشد. در مواقعی که Ct  بیماریی را رد میکند بیشترین اعتماد را باید به آن نمود. مثلا اگر در Ct از قفسه سینه معلوم شود که عروق قلبی عاری از بیماری میباشد باید علت بیماری را در جای دیگری از قفسه سینه پیگیری  نمود.

یک نوع دستگاه Ct با دو منبع اشعه x در سال 2005 اختراع گردید که دارای وضوح تصویری بسیار بالایی میباشد و ناواضحی حاصل از حرکت در افرادی که دارای ضربان قلب شدید هستند را کاهش داده همچنین در مورد افرادی که نمیتوانند مدت زیادی نفس خود را حبس کنند باعث پایین آمدن این مدت زمان گردیده است این دستگاه برای بیمارانی که توانایی گرفتن داروهای پایین آورنده ضربان قلب را ندارند بسیار مفید است.

 

Ct شکم و لگن                                                     pelvic Abdominal &                        

 

Ct از شکم یک روش مناسب برای تشخیص بیماریهای داخلی شکم میباشد از جمله برای تشخیص انواع سرطانها و همچنین بیماریهای حاد شکمی.

بیماریهای کلیه ،سنگهای کلیوی و مجاری ادراری ،التهاب پانکراس ،دیورتیکول ،آنوریسم آ ئورت شکمی و انسداد روده مواردی هستند که توسط Ct اسکن قابل تشخیص و بررسی میباشند.

همچنین اولین روش برای پارگی اعضای توپر بعد از ضربات شکمی Ct میباشد.

مواد حاجب بصورت خوراکی یا انما به داخل روده ممکن است برای بعضی از موارداسکن شکمی بکار روند. یک سوسپانسیون رقیق شده 2% سولفات باریم بیشتر اوقات مصرف میشود.

ترکیب غلیظ سولفات باریم که برای فلورسکوپی از روده بزرگ بکار میرود دارای دانسیته بالایی میباشد که در تصاویر Ct از روده ها تولید آرتفکت می نماید.

مواد حاجب ید دار در مواردی که منع مصرف باریم وجود دارد (مثلا مشکوک بودن به پارگی ) به کار میرود.

سایر مواد حاجب برای مصارف خاصی بکار میروند. مثلا گاز هوا یا دی اکسید کربن برای تصویر برداری از رکتوم و بررسی روده بزرگ و یا مایعات خوراکی برای بررسی معده .

Ct در بررسی ضایعات لگنی محدودیت دارد و مثلا برای بیماریهای زنان سونوگرافی انتخاب بهتری میباشد و تنها برای بررسی شکستگی ناحیه لگن از Ct

 کمک میگیریم.

Ct همچنین برای بررسی پوکی استخوان در کنار DXA برای تعیین تراکم استخوانی(BMD) و مشخص نمودن مقاومت استخوانی بکار میرود.

گرچه نباید نتایج Ct را نسبت به DXA (که یک روش استاندارد برای تعیین تراکم استخوان است) ارجعیت داد.

چون هزینه Ct بالا بوده و بیمار دوز اشعه بالایی را دریافت میکند ندرتا از این روش برای این کار استفاده میشود.

از  Ctبیشتر در مواردی که شکستگی مرکب در مفاصل ایجاد میشود استفاده میشود.

 

 فوائد و مضرات Ct:

 

اولا Ct از روی هم افتادگی اعضای خارج از محدوده مورد مطالعه ما جلوگیری مینماید.

دوما به خاطر وضوح بالای ذاتی تصاویر Ct تشخیص بین بافتهایی که 1% با یکدیگر اختلاف دانسیته داشته باشند براحتی امکان پذیر میباشد.

سوما با استفاده از اطلاعاتی که از عضو مورد نظرو اعضای اطراف آن بدست آمده و ترکیب آنها می توان تصاویری در جهات افقی ،عمودی و محوری بسته به نوع درخواست پزشک متخصص تهیه نمود.

آتژیوCt  اسکن باعث میشود تا دیگر نیازی به کاتترگذاری داخل عروقی برای بررسی عروق قلبی نباشد.

Ct به خوبی می تواند تومورهای سرطانی را تشخیص دهد.

 

مقدار اشعه ای که بیمار در هر Ct اسکن دریافت میکندبه عوامل زیر بستگی دارد:

1.    حجمی از بدن که مورد عکسبرداری قرار می گیرد

2.    بدن بیمار

3.    تعداد و نوع اسکن

4.    مقدار وضوح و کیفیت تصویر که درخواست شده است

5.    نوع تیوب و طریقه قرارگیری آن

 

دوز انواع اسکنها

 

Chest x_ray                                                     .,02 (msv)

Head Ct                                                            1,5

Abdomen Ct                                                     5,3

Chest Ct                                                            5,8                     

Chest,Abdomen &Pelvis Ct                            9,9

Cardiac Ct angiogram                                    6,7_13       

Ct colongraphy(virtual colonoscopy)             3,6_8,8

اثرات منفی مواد کمتراست زا:

 

همانطور که تزریق وریدی مواد حاجب در حین بعضی ازانواع Ct اسکن باعث بالا رفتن کیفیت و وضوح تصویر می شود درصد کمی از مردم ممکن است بطور فیزیولوژیکی نسبت به این مواد حساسیت داشته باشند.

در افرادی که دچار مشکلات کلیوی یا دیابت یا فشار خون می باشند استفاده ازاین مواد ممکن است باعث صدمه زدن به کلیه آنها گردد.کسانی که دارای کلیه های تا حدودی صدمه دیده هستند توصیه میشود قبل و بعد از تزریق این مواد مقدار زیادی آب بنوشند. و در افرادی که کلیه های صدمه دیده هستند بهتر است به جای استفاده از مواد کنتراست زا، از تکنیکهای دیگری غیر از Ct استفاده شود مثل MRI  .

 

Ct اسکن اسپیرال چیست؟

قطعات اطلاعاتی از یک منبع تولید اشعه x که به دور شئ (عضو) می چرخد بدست میاید و سنسورهای حساس به اشعه که درست در مقابل منبع تشعشع قرار دارند این اطلاعات را ثبت کرده در داخل گنتری توسط یک پردازنده هندسی با یکدیگر ترکیب نموده و تصویر رادیوگرافی را تولید میکنند به این عملیات بازسازی توموگرافیک گویند.

ماشینهای جدید با قدرت پردازنده سریعتر و نرم افزارهای جدیدتر نه تنها می توانند یک قطعه از تصویر را پردازش نماید بلکه می توانند از تصاویر ساخته شده اسلاید تهیه نمایند همچنین کامپیوتر آن قادر است با استفاده از اطلاعاتی که از هر برش تصویری بدست می آورد و ترکیب آنها تصاویر سه بعدی ایجاد کند. به این نوع دستگاهها Ct اسکن اسپیرال گفته میشود.و این تصاویر را می توان درون مونیتور موجود در روی میز کار دستگاه مشاهده نمود.

 

 

ترجمه و خلاصه شده توسط جنابی کارشناس رادیولوژی

                   منبع:                 http://en.wikipedia.org/wiki/Computed_tomography"            

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم فروردین 1387ساعت   توسط یاس  |